Thị Màu

16/05/2016,18:00:43 | 1091 | 2

Văn nghệ - Văn gừng

 

THỊ MÀU

Nguyễn Bá Sỹ sưu tầm clip gửi tặng đồng đội và bạn hữu xem cho dzui. (LSV)

 

 

Kim Chuông độc đáo với tích chèo

Nguồn: nhabaoquandoi.blogtiengviet.net - 19/03/2012@14h17, viết bởi: Nguyễn Đình Xuân

 

Đọc trên báo Văn nghệ, báo Hải Dương và một số tờ báo khác, bạn yêu thơ thích thú khi bắt gặp mấy bài thơ của nhà thơ Kim Chuông, rất độc đáo khi viết về những nhân vật trong tích chèo Quan âm Thị Kính. Độc đáo là vì nhà thơ có cách nhìn khác về Thị Màu, anh Nô - những nhân vật quen thuộc đã đi vào đời sống tinh thần của người dân từ bao đời nay.

 

Những bài thơ “Thị Màu”, “Giải oan Thị Màu”, “Anh Nô” dường như được Kim Chuông viết liền một mạch trong tháng 10 và tháng 11 năm 2010 với thể loại thơ lục bát. Cảm hứng từ những nhân vật có số phận đặc biệt như Thị Nở, như anh Nô khiến nhà thơ không thể không cầm bút. Để “giải oan” cho lửa lòng yêu đương cháy bỏng của Thị Màu, nhà thơ có lý lẽ riêng của mình. Với nhân vật Nô, Kim Chuông đã phát hiện, lý giải vì sao một người thanh niên nông dân thuần phác, thủ phạm chính trong cuộc ái ân trăng gió với con gái Phú Ông, lại không bị phát hiện, không kết tội, mà còn lưu danh hậu thế, dù chỉ là thông qua tích chèo.

 

Một cô gái lẳng lơ như Thị Màu bị lên án trong xã hội phong kiến, không thể chấp nhận theo lối sống, đạo đức, thuần phong của người phương Đông. Với nhà thơ Kim Chuông, Thị Màu được sinh ra là “tại trời cao, tại ông trời trước tiên”… Người con gái như một bông hoa, sinh ra là để làm đẹp thế gian này. Thử hỏi trái đất, xã hội con người sẽ ra sao nếu không có đàn bà? Thế thì Thị Màu sinh ra là lẽ đương nhiên, là báu vật của trời đất “Tại trời đã sinh ra em/Núm cau chum chúm trồi lên yếm đào”. Mà đã là con người thì có sự khao khát tình yêu, thèm khát bạn tình như bao sinh vật sống khác. “Màu thèm chút “tỉnh tình tang”…/Thèm “cơn điên” cả thế gian vẫn thèm/Vị chua táo rụng bên thềm/Màu coi còn sướng hơn nghìn ngai vua”. Một sự thèm khát tự nhiên, bản năng trong mỗi con người. Thế nên như những người con gái khác, Thị Màu đi tìm sự khao khát cho riêng mình, muốn dâng hiến cho bạn tình, cho người mình yêu. Song hành động của Thị Màu trong một xã hội lễ giáo phong kiến xưa khó có thể chấp nhận: “Người đời miệng lưỡi cay chua/Tội Màu ư, cái tội thừa lửa tim/Người ta biết giấu cái nhìn/Biết đem mình, tự nhấn chìm mình đi”.

 

Đem lý trí vào tình yêu thì đâu còn tình yêu nữa, đó là sự tính toán, cân đo, nên với tác giả (và cũng nhiều người nữa?): “Màu không. Chả sợ qué gì/Yếm đào cứ tốc, oản thì cứ phơi/Sướng lên, bé cả ông giời/Tội thì Màu chịu, hơn ngồi nhịn suông”. Việc lên án hành động của Thị Màu xưa nay chỉ là do những định kiến xã hội, những lễ giáo cũ đang kìm kẹp con người mà thôi, chứ tình yêu, sự khao khát dâng hiến không có lỗi gì. Cũng như trong truyền thuyết, nàng Mỵ Châu “trái tim lầm chỗ để trên đầu”, chứ đâu phải tội phản quốc! Thế nên “Bảo Màu sống khác đi a?/Màu mà sống khác/Không ra Thị Màu”.
 

Với nhân vật Nô, một người nông dân hiền lành, cả đời sống kiếp tôi đòi, không có tài sản gì cả, chỉ có tuổi thanh xuân với cơ thể vạm vỡ. Đấy là tài sản quý giá, một sức sống mãnh liệt mà ai cũng từng mong ước, nhất là với những cô gái muốn được thỏa mãn nỗi khát khao, thèm muốn bạn tình. Khi Thị Màu thật mình muốn dâng hiến, “đem lửa đốt Nô thành tro than”, thì với người con trai đang sung sức, căng tràn nhựa sống “gặp nồi đã mở vung rồi thì ăn”. Nên tác giả đặt bút: “Nô đang ở tuổi xuân thì/Gặp Màu đây nữa làm gì chả điên” là dễ hiểu.

 

Thị Màu và Nô, một người bị đạo đức, lễ giáo kết tội, một người là thủ phạm trực tiếp thì vô can. Làm nên một cái án oan bởi sự khao khát dang hiến, là lẽ tự nhiên của tình yêu? Nghịch lý ấy trong tích chèo là để lên án một xã hội phong kiến mục nát, những lễ giáo cổ hủ, kìm hãm sự khao khát tình yêu, cuộc sống nơi con người. Trong những bài thơ trên, có khi tác giả rơi vào trạng thái viết nên những câu thơ tự nhiên chủ nghĩa. Song, cảm hứng từ những nhân vật trong tích chèo xưa, Kim Chuông muốn gửi thông điệp về tình yêu, đề cao phẩm giá con người. Trong sự khao khát bản ngã, mỗi người phải sống đúng với chính mình hơn, để từ đó dần hoàn thiện nhân cách con người.


NĐX - Hà Nội 3-2012

 

-----------

 

Sau đây là 3 bài thơ của nhà thơ KIM CHUÔNG

 

Thị Màu

 

Thị Màu xưa của ta ơi
Tại trời cao, tại ông trời
trước tiên
Tại trời đã đẻ ra em
Núm cau chum chúm trồi lên yếm đào
Thắt lưng xanh quá ngọt ngào
Tạng anh chịu nổi làm sao nửa “chuỳ”

 

Màu lườm, Màu nguýt nữa đi
Bão giông cấp chín chắc gì đã hơn
Bao người thèm trận, thèm cơn
Thèm danh vọng, thèm tháp son, bạc vàng
Màu thèm chút “tỉnh tình tang…”
Thèm “cơn điên” cả thế gian vẫn thèm
Vị chua táo rụng bên thềm
Màu coi còn sướng hơn nghìn ngai vua

 

Không đâu, tạo hoá chẳng đùa
“Tình tang…”
yểm một lá bùa thăng hoa

 

Bảo Màu sống khác đi a ?
Màu mà sống khác
Không ra Thị Màu.

 

19-10- 2010 

 

***

 

Giải oan Thị Màu

 

Đừng ai chê nữa, Thị Màu
Tôi yêu nàng nhất địa cầu này đây
Giá Màu, người của thời nay
Tôi thành kẻ cướp cao tay… 
chả đùa!

 

Người đời miệng lưỡi cay chua
Tội Màu ư, cái tội thừa lửa tim
Người ta biết giấu cái nhìn
Biết đem mình, tự nhấn chìm mình đi

 

Màu không. Chả sợ qué gì
Yếm đào cứ tốc, oản thì cứ phơi
Sướng lên, bé cả ông giời
Tội thì Màu chịu, hơn ngồi nhịn suông

 

Lệ làng, cái lệ ẩm ương
Tội Màu, cái tội yêu thương con người
Trời sinh chuyện ấy trên đời
Gặp nồi, đã mở vung rồi thì thì ăn
Việc gì cứ phải lăn tăn
Miếng ngon, Bụt ứa chân răng…còn thèm
Quê mình có Thị Màu em
Nếm thêm miếng chả, miếng nem…
Chấp gì!

 

Thị Màu giờ mới quá đi
Chẳng e phép nước, ngại chi lệ làng

 

Ô kê ! Khi gặp bạn vàng
Hồn nhiên hai đứa “giải oan” Thị Màu… 

 

10-2010

 

***

 

Anh Nô

 

Đời Nô làm kiếp tôi đòi
Ở đâu Nô cũng là người thừa ra
Trên răng, dưới “cát tút” mà
Phú Ông cho ở đã là sướng rên
Trẻ trai. Chỉ được cái hiền
Bảo đem xuống biển mà dìm cũng đi
Đã không thiết sống là gì
Trời đày Nô đến thế thì cũng chơi.

 

Quanh năm lưng cõng nắng trời
Mặt Nô úp xuống mặt ngòi, mặt sông
Bóp đùi cho vợ Phú Ông
Sợ bàn tay bóp
Sợ lòng rối tinh

 

Thị Màu em mới thật mình
Màu đem lửa đốt Nô thành tro than
Ơn Màu 
Ơn đến chan chan
Nhờ Màu, Nô biết “thiên đàng” là chi
Nô đang ở tuổi xuân thì
Gặp Màu đây nữa làm gì chả điên

 

Bây giờ Màu gánh tội riêng
Màu cho Nô đứng bình yên vòng ngoài
Phó thường dân, lại bất tài
Tội Nô ai chấp ? Không ai muốn chòng

 

Ơn Màu, con gái Phú Ông
Đời Nô cũng được lưu trong tích chèo.

 

11 - 2010
 

(Ghi chú: Nô - Nhân vật trong tích chèo Quan Âm Thị Kính)

 

LSV (g/th)

 

********************************************************************

 

Lính 207: Có một bài thơ tả Thị Màu cách đây khoảng 15 năm, mời các bác thưởng lãm, em thích nhất câu: "Thừa sinh lực nên người luôn túng thiếu".

 

*************

 

Thị Màu (cũ)

 

Anh Ngọc

 

 

Người mấy trăm năm làm rung chuyển những sân đình 

Làm điên đảo những phông màn khép mở 

Người táo bạo 

Người không hề biết sợ 

Người chưa từng lùi bước trước tình yêu 

 

Người phá tung khuôn khổ những điệu chèo 

Để cuộc sống ùa lên đầu cửa miệng 

Người trung thực đến không cần giấu giếm 

Cặp môi hồng con mắt ướt đong đưa 

 

Người cả gan sàm sỡ cả cửa chùa 

Chọn sắc áo cà sa mà chọc ghẹo 

Thừa sinh lực nên người luôn túng thiếu 

Nên hương trầm tiếng mõ khéo trêu ngươi 

 

Người đi qua nghiêng ngả những trận cười 

Chấp tất cả lời ong ve mai mỉa 

Người chịu hết mọi thói đời độc địa 

Chiếc quạt màu khép mở vẫn ung dung 

 

Trên môi người câu hát cứ trẻ trung 

Từng sợi tóc cũng rung theo nhịp phách 

Mùi táo chín, mùi hương, mùi da thịt 

Người đi qua sân khấu tới đời thường 

 

Người sống trong hơi thở của nhân dân 

Mấy trăm năm ai để thương để giận 

Câu sa lệch cũng hò reo nổi loạn 

Nhịp trống gầm lên những khát vọng không lời 

 

Những khát vọng nằm sâu trong mỗi trái tim người 

Được sống đúng với lòng mình thực chất 

Những xiềng xích phết màu sơn đạo đức 

Mấy trăm năm không khóa nổi Thị Màu 

 

Những cánh màn đã khép lại đằng sau 

Táo vẫn rụng sân đình không ai nhặt 

Bao Thị Màu đã trở về đời thực 

Vị táo còn chua mãi ở đầu môi.

 

Lính 207 (s/t & gt/h)

 


video, tâm sự, giải trí

Viết bình luận


Bình luận


Lính 304b
    

16/05/2016 17:23:15

Thừa sinh lực...!

He.he... Lính 207 thì lại: ... "Thừa sinh lực nên người luôn... hừng hực..." nhể ?!

Vậy để chép bài này vào đăng cùng trong bài luôn cho đỡ thất lạc nhé, để ở mục conmment khi mất là mất luôn thì phí!

Lính 207
    

16/05/2016 16:41:50

thi mau cũ

Có một bài thơ tả Thị Màu cách đây khoảng 15 năm, mời các bác thưởng lãm, em thích nhất câu: "Thừa sinh lực nên người luôn túng thiếu".

 

Thị Màu (Anh Ngọc)

 

Người mấy trăm năm làm rung chuyển những sân đình 
Làm điên đảo những phông màn khép mở 
Người táo bạo 
Người không hề biết sợ 
Người chưa từng lùi bước trước tình yêu 

...

(mời xem toàn bộ bài trong trang chính)

 

Có thể bạn sẽ thích