Quảng Trị và tôi (NTK)

10/05/2016,16:01:51 | 972 | 0

Mùa hè đỏ lửa

Quảng Trị và tôi

Nguyễn Thụy Kha

Hiền Lương  (s/t) - LSV (g/th)

 

 

Năm nay, đã 37 năm ngày thống nhất đất nước, song với những người lính sinh viên và giáo viên đại học nhập ngũ ngày 6/9/1971 thì niềm vui giải phóng đã đến từ tháng tư năm 1972 ở Quảng Trị. Họ - người là lính chiến đấu ở Sư đoàn 325, người thì ở những đơn vị hậu cần, thông tin, công binh phục vụ chiến dịch. Vui nhất là họ đã tụ quần với nhau những ngày đầu giải phóng Quảng Trị. Lúc ấy, tôi bắt đầu tập làm thơ. Bây giờ, giở lại cuốn sổ tay ngày đó mới nhớ rằng mình đã từng làm một bài thơ ngày Quảng Trị giải phóng: Ngọn lửa mùa hè. Bài thơ của một người mới tập làm thơ thật nhiều “lỗi kỹ thuật”, nó thực sự chỉ là một trang nhật ký bằng thơ giữa không gian nồng khét khói súng:

 

Lửa bén bùng đỏ thắm sắc cờ bay/

Từ Cổ Thành lửa chia về mọi ngả/

Mang hồn lửa cầu vồng từ ngọn súng tay ai/

Lửa học trò phượng nghiêng nghiêng cửa sổ/

Lửa tình yêu nhóm nhen từ lửa hoa/

Cùng lửa cờ múa reo cùng lửa nắng/

Bừng cháy giữa miền đất đai chiến thắng/

Ngọn lửa mùa hè ấp ủ tự bao năm/

Và trưa nay đang cùng anh hành quân...

 

Bài thơ đầy lạc quan. Nhưng sự thực của Mùa hè đỏ lửa diễn ra sau đó khốc liệt đến nỗi không thể tưởng tượng nổi. Quảng Trị thành miền đất đẫm máu, sau đó sông Thạch Hãn trở thành giới tuyến tạm thời từ năm 1972 đến năm 1975.

 

Sau ngày thống nhất đất nước, đầu năm 1977, đơn vị tôi được cử ra Quảng Trị để xây dựng đường dây quân sự nối thông từ Quảng Bình đến Phú Bài (Huế). Những ngày mưa ẩm ướt của mùa xuân 1977, tôi mới có dịp chứng kiến lại những tàn phá, đổ nát của Mùa hè đỏ lửa 1972 mà khi ấy, hầu như vẫn còn nguyên hiện trạng giữa một cuộc sống mới bắt đầu nhú mầm hồi sinh. Những chiều lang thang bên bờ sông Thạch Hãn thật buồn. Luôn luôn có cảm giác bước chân mình đang chạm vào anh linh những người đã hy sinh ở Cổ Thành nhiều đến mức không sao đếm xiết. Vậy là bài thơ Nhớ nắng bật ra như một lời tưởng niệm. Nhớ nắng đã từng được in trên tạp chí Văn nghệ Bình - Trị - Thiên:

 

Bức tường đạn găm lỗ chỗ/

Đất cát dưới chân nắng nằm mắt mở/

Vết chém thân cây nhựa đọng thân/

Vẫn còn đây Quảng Trị Cổ Thành/

Trời bâng khuâng mây bạc/

Gạch vụn ngổn ngang ngổn ngang đổ nát

/ Hố bom hun hút vết thương.

 

 

Kỷ niệm Quảng Trị của tôi là một tấm chăn dù. Ra Hà Nội đã lâu mà tôi vẫn đắp tấm chăn dù đó. Đến năm 1992, nhẩm tính đã 20 năm chiến dịch Quảng Trị, tôi lại khai bút bằng một bài thơ nhiều nỗi niềm mang tên là Bụi:

 

Cuộc chiến tranh không chịu ra khỏi tôi/Như bụi trong nhà chẳng chổi nào quét sạch/ Cả em nữa tận cùng ngóc ngách/Cứ chợt khi nhoi nhói buồn thương/ ...Lại qua nhanh một năm cũ lên mây/Còn trĩu nặng tấm chăn dù Quảng Trị/Cuộc chiến tranh vẫn bám đầy thân thể/Nhưng thịt da sốt rét những u mê.

 

Cũng năm 1992, không thể chịu ngồi yên khi nỗi đau mất mát ở Quảng Trị cứ day dứt trong lòng, tôi rủ nhà văn Hòa Vang cùng nhà biên kịch Trần Trọng Hiền và nhà quay phim Phạm Đăng Minh vào Quảng Trị để làm một phim tài liệu mang tên Quảng Trị – 20 năm và một khúc tưởng niệm. Phim đã được chiếu rộng rãi ở Quảng Trị. Lời bình của phim thì in trên tạp chí Cửa Việt số 17 năm 1992. Trong lời bình, Quảng Trị đã được khái quát hóa hơn qua bài thơ Vết sẹo câm:

 

Khi cái chết nhẹ như lẽ thường

/Quý biết mấy sự sống từng khoảnh khắc

/Cứ đi vòng Cổ Thành đổ nát

/Nghe 81 ngày xưa bật hát dưới chân/

...Không bao giờ hoài phí sự hy sinh

/Rằng cái chết bắt đầu cho sự sống/

Rằng Quảng Trị vẫn là niềm xúc động/

Trên hành tinh một vết sẹo câm.

 

Sang thế kỷ mới, tôi tổ chức một tập thơ để vĩnh chào thế kỷ cũ mang tên Biệt trăm năm với 5 phần biệt Biệt cố sử, Biệt thế sự, Biệt dị nhân, Biệt vãng xứ, Biệt thời truân. Trong phần Biệt cố sử, tôi lại viết về mùa hè Quảng Trị 1972 với cái tên Mùa hạ diễm:

 

Hòa cả mùa hạ 72 cùng đồng đội trẻ măng,/

Những binh nhì hy sinh ngày lính mới/

Mưa vẫn hay mưa.. nắm cơm thiu vắt vội/

Diễm xưa... Quảng Trị xưa... Mùa hạ xưa... Còn mất đến bao giờ?

 

 

Vậy đấy, Quảng Trị và tôi là vậy đấy. Là 1972 hồn nhiên, 1977 suy tư, 1992 trăn trở, 2005 trắc ẩn. Năm 2011, kỷ niệm 40 năm ngày nhập ngũ, tôi cùng bạn bè đã thực hiện chương trình giao lưu nghệ thuật Quảng Trị thuở binh nhì. Chúng tôi dự định vào dịp 27/7/2012 sẽ tổ chức một chương trình hoành tráng tại Quảng Trị mang tên Màu Quảng Trị. Không biết có thực hiện được không, nhưng chúng tôi tin “lòng thành cảm kích trời đất”, anh linh các đồng đội sẽ phù hộ chúng tôi.

 

NTK

Hiền Lương  (s/t) - LSV (g/th)

 

 


video, tâm sự, giải trí

Viết bình luận


Có thể bạn sẽ thích